สวนสัตว์นครราชสีมา จัดกิจกรรมวันรักนกเงือก “คู่รักแห่งพงไพร”

13 กุมภาพันธ์ วันรักนกเงือก สัตว์โลกผู้มีความสำคัญต่อระบบนิเวศ รักษาความสมบูรณ์ของผืนป่า มาดูที่มา และความสำคัญของ วันรักนกเงือก กันได้เลย เมื่อพูดถึงนกเงือก หลายคนมักจะนึกถึง รักแท้  นกเงือกคือกลไกสำคัญ ที่บ่งชี้ว่าป่าไม้มีความอุดมสมบูรณ์มากน้อยเพียงใด มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือก คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เล็งเห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์นกเงือก และเพื่อสร้างความตระหนักรู้ให้กับประชาชน จึงได้กำหนดให้วันที่ 13 กุมภาพันธ์ ของทุกปีเป็น วันรักนกเงือก โดยเริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2547 เป็นต้นมา

       ายเทวินทร์ รัตนวงศะวัต ผู้อำนวยการสวนสัตว์นครราชสีมา แจ้งว่า เนื่องด้วยในวันที่ 13 กุมภาพันธ์  ของทุกปี เป็นวันรักนกเงือก สวนสัตว์นครร่าชสีมา โดยฝ่ายการศึกษา ได้จัดกิจกรรมวันรักนกเงือก โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อปลูกจิตสำนึก และเผยแพร่ความรู้ด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมและสัตว์ป่า ให้กับนักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป โดยได้จัดนิทรรศการนกเงือก ในหัวข้อ "คู่รักแห่งพงไพร” โดยภายในงานจะมีกิจกรรมต่างๆ ได้แก่ นิทรรศการนกเงือกในประเทศไทย กิจกรรมรักนกเงือก กิจกรรมเล่าเรื่องราวความรักของนกเงือก  วิถีชีวิตตามธรรมชาติของนกเงือก เป็นนกที่มีนิสัยรักเดียวใจเดียว ซึ่งเป็นพฤติกรรมน่าสนใจ ทำให้เกิดความประทับใจแก่ผู้พบเห็น มีลักษณะการทำรังที่แปลกจากนกอื่น คือ เมื่อถึงฤดูกาลทำรัง นกเงือกจะพากันหารังคามโพรงไม้ตามต้นไม้ใหญ่ เช่น ต้นยาง ที่อยู่ในที่ลับตา เมื่อตัวเมียเข้าไปอยู่ในโพรง จะทำความสะอาดแล้วเริ่มปิดปากโพรงด้วยวัสดุต่าง ๆ เช่น ดิน เปลือกไม้ โคลน หรือมูล หลังจากนั้นตัวเมียจะขังตัวอยู่ภายในเพื่อออกไข่และผลัดขนเพื่อให้ความอบอุ่นแก่ไข่ และลูกนกที่เกิดมา เมื่อลูกนกโตพอแล้ว จึงเจาะโพรงออกมา ส่วนตัวผู้มีหน้าที่หาอาหารมาป้อนให้ถึงรัง ดังนั้นถ้าหากนกเงือกตัวผู้เสียชีวิตในช่วงฤดูทำรัง นั่นหมายถึงเราจะต้องสูญเสียนกเงือกแม่-ลูก ที่เฝ้ารอการกลับมาของนกเงือกตัวผู้ไปด้วย เนื่องจากตัวเมียที่ผลัดขนจะไม่สามารถออกจากรังได้ ทำให้ค่อย ๆ อดอาหารตายอย่างช้า ๆ ทั้งแม่และลูก ซึ่งนี่ก็เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้นกเงือกเป็นสัตว์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ ทั้งที่ ๆ ในตามธรรมชาตินกเงือกอาจมีอายุยืนยาวได้ถึง 30 ปี บทบาทและความสำคัญของนกเงือกในระบบนิเวศป่า      นกเงือกมีบทบาทเด่นในระบบนิเวศป่า ด้วยการเป็นตัวช่วยกระจายพันธุ์ไม้ที่มีประสิทธิภาพมาก เนื่องจากพฤติกรรมการเลือกกินผลไม้สุก และนำพาเมล็ดไปทิ้งในพื้นที่ต่าง ๆ ที่นกเงือกบินไปหากินในแต่ละวัน จากการวิจัยพบว่านกเงือกกินผลไม้ได้มากกว่า 300 ชนิด  โดยเฉพาะผลไม้ที่มีขนาดผลใหญ่กว่า 1.5 เซนติเมตร ซึ่งนกขนาดเล็กไม่สามารถช่วยกระจายเมล็ดได้ จึงต้องอาศัยนกเงือกเป็นกำลังสำคัญ นกเงือกจึงช่วยรักษาความหลากหลายของพืช โดยเป็นผู้ล่าที่สำคัญของระบบนิเวศป่า ช่วยควบคุมประชากรสัตว์ขนาดเล็ก เช่น แมลงและหนู จากความสัมพันธ์ของนกเงือกกับระบบนิเวศป่าสมบูรณ์ในแง่ต่าง ๆ ทำให้นกเงือกมีความอ่อนไหวต่อพื้นที่ป่าที่เปลี่ยนแปลงไป หากนกเงือกมีจำนวนลดลงหรือสูญพันธุ์ไป จากพื้นที่สิ่งมีชีวิตอื่น ๆ อีกหลายชนิดอาจสูญพันธุ์ตามไปด้วย โดยเฉพาะพันธุ์ไม้ที่เป็นอาหารของนกเงือก เพราะความสำคัญนี้เอง นกเงือกจึงเป็นตัวกลางในการเชื่อมโยงดุลยภาพต่าง ๆ ในสังคมป่าเขตร้อนให้คงอยู่ไม่เปลี่ยนแปลง นกเงือก ไม่ได้เป็นเพียงแค่สัญลักษณ์ของรักแท้ หรือรักเดียวใจเดียวเท่านั้น แต่ยังเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ระบบนิเวศของไม้มีความอุดมสมบูรณ์อีกด้วย  

       วนสัตว์นครราชสีมา จึงขอเชิญชวนทุกท่าน มาชมนิทรรศการ "คู่รักแห่งพงไพร” 13-14 กุมภาพันธ์ 2561  ณ ส่วนแสดงนกเงือก  วันรักนกเงือก จึงถือเป็นอีกหนึ่งโอกาสที่จะทำให้ทุกท่านได้หันมาตระหนักถึงส่วนเล็ก ๆ ของผืนป่าที่ควรอนุรักษ์ไว้ เพื่อความอุดมสมบูรณ์ที่ยั่งยืนของธรรมชาติ  

                                                         **************

                ข่าวลำดับที่ 4/2561 นายเทวินทร์  รัตนะวงศะวัต ผู้อำนวยการสวนสัตว์นครราชสีมา